La Palabra,
Hecha Clara
Leer la Biblia gratis
Español · Juan

Juan 14

Quién, qué, por qué, cuándo, dónde y cómo — introducción al libro

BORRADOR / DRAFT · Paráfrasis en revisión editorial. Puede recibir correcciones. Las otras capas conservan sus fuentes identificadas.

Cómo usar el estudio de palabras griegas

No necesita saber leer griego para comenzar. Toque una palabra subrayada en la línea griega o en la línea de griego romanizado: ambas abren la misma entrada. Cuando los datos están disponibles, verá la forma de diccionario, la gramática, el número Strong y una definición. Use «Más sobre el significado y la gramática» para profundizar y «Cerrar» para volver al pasaje. Arrastre la barra superior para mover el panel y desplace su contenido para ver más; el botón «Cerrar» permanece visible.

La línea discontinua indica que el análisis no está disponible; la línea doble indica que falta la entrada de diccionario. No rellenamos estos vacíos con suposiciones. Las definiciones del diccionario están en inglés por ahora. Una definición ofrece significados posibles: el contexto determina el sentido del pasaje. Nuestro texto griego y su romanización permanecen intactos.

Conozca las fuentes y la cobertura →
JUAN 14:1
LPHC

“No se angustien. Confíen en Dios y confíen también en Mí.

Reina-Valera 1909

NO se turbe vuestro corazón: creéis en Dios, creed también en mí.

Griego bizantino

Μὴ ταρασσέσθω ὑμῶν ἡ καρδία∙ πιστεύετε εἰς τὸν θεόν, καὶ εἰς ἐμὲ πιστεύετε.

Griego romanizado

Mē tarassesthō hymōn hē kardia; pisteuete eis ton theon, kai eis eme pisteuete.

JUAN 14:2
LPHC

En la casa de Mi Padre hay muchos lugares donde vivir. Si no fuera así, se lo habría dicho. Voy a prepararles un lugar.

Reina-Valera 1909

En la casa de mi Padre muchas moradas hay: de otra manera os lo hubiera dicho: voy, pues, á preparar lugar para vosotros.

Griego bizantino

Ἐν τῇ οἰκίᾳ τοῦ πατρός μου μοναὶ πολλαί εἰσιν∙ εἰ δὲ μή, εἶπον ἂν ὑμῖν∙ Πορεύομαι ἑτοιμάσαι τόπον ὑμῖν.

Griego romanizado

En tē oikia tou patros mou monai pollai eisin; ei de mē, eipon an hymin; Poreuomai hetoimasai topon hymin.

JUAN 14:3
LPHC

Y si voy y les preparo un lugar, volveré y los llevaré conmigo, para que también ustedes estén donde Yo estoy.

Reina-Valera 1909

Y si me fuere, y os aparejare lugar, vendré otra vez, y os tomaré á mí mismo: para que donde yo estoy, vosotros también estéis.

Griego bizantino

Καὶ ἐὰν πορευθῶ, ἑτοιμάσω ὑμῖν τόπον∙ πάλιν ἔρχομαι καὶ παραλήψομαι ὑμᾶς πρὸς ἐμαυτόν, ἵνα ὅπου εἰμὶ ἐγώ, καὶ ὑμεῖς ἦτε.

Griego romanizado

Kai ean poreuthō, hetoimasō hymin topon; palin erchomai kai paralēpsomai hymas pros emauton, hina hopou eimi egō, kai hymeis ēte.

JUAN 14:4
LPHC

Ustedes saben adónde voy y conocen el camino”.

Reina-Valera 1909

Y sabéis á dónde yo voy; y sabéis el camino.

Griego bizantino

Καὶ ὅπου ἐγὼ ὑπάγω οἴδατε, καὶ τὴν ὁδὸν οἴδατε.

Griego romanizado

Kai hopou egō hypagō oidate, kai tēn hodon oidate.

JUAN 14:5
LPHC

Tomás le dijo: “Señor, no sabemos adónde vas. ¿Cómo podemos conocer el camino?”.

Reina-Valera 1909

Dícele Tomás: Señor, no sabemos á dónde vas: ¿cómo, pues, podemos saber el camino?

Griego bizantino

Λέγει αὐτῷ Θωμᾶς, Κύριε, οὐκ οἴδαμεν ποῦ ὑπάγεις∙ καὶ πῶς δυνάμεθα τὴν ὁδὸν εἰδέναι;

Griego romanizado

Legei autō Thōmas, Kyrie, ouk oidamen pou hypageis; kai pōs dynametha tēn hodon eidenai?

JUAN 14:6
LPHC

Jesús respondió: “Yo soy el Camino, la Verdad y la Vida. Nadie viene al Padre sino por Mí.

Reina-Valera 1909

Jesús le dice: Yo soy el camino, y la verdad, y la vida: nadie viene al Padre, sino por mí.

Griego bizantino

Λέγει αὐτῷ ὁ Ἰησοῦς, Ἐγώ εἰμι ἡ ὁδὸς καὶ ἡ ἀλήθεια καὶ ἡ ζωή∙ οὐδεὶς ἔρχεται πρὸς τὸν πατέρα, εἰ μὴ δι’ ἐμοῦ.

Griego romanizado

Legei autō ho Iēsous, Egō eimi hē hodos kai hē alētheia kai hē zōē; oudeis erchetai pros ton patera, ei mē di’ emou.

JUAN 14:7
LPHC

Si me hubieran conocido, también habrían conocido a Mi Padre. Desde ahora lo conocen y lo han visto”.

Reina-Valera 1909

Si me conocieseis, también á mi Padre conocierais: y desde ahora le conocéis, y le habéis visto.

Griego bizantino

Εἰ ἐγνώκειτέ με, καὶ τὸν πατέρα μου ἐγνώκειτε ἄν∙ καὶ ἀπ’ ἄρτι γινώσκετε αὐτόν, καὶ ἑωράκατε αὐτόν.

Griego romanizado

Ei egnōkeite me, kai ton patera mou egnōkeite an; kai ap’ arti ginōskete auton, kai heōrakate auton.

JUAN 14:8
LPHC

Felipe le dijo: “Señor, muéstranos al Padre y con eso nos basta”.

Reina-Valera 1909

Dícele Felipe: Señor, muéstranos el Padre, y nos basta.

Griego bizantino

Λέγει αὐτῷ Φίλιππος, Κύριε, δεῖξον ἡμῖν τὸν πατέρα, καὶ ἀρκεῖ ἡμῖν.

Griego romanizado

Legei autō Philippos, Kyrie, deixon hēmin ton patera, kai arkei hēmin.

JUAN 14:9
LPHC

Jesús respondió: “Felipe, llevo tanto tiempo con ustedes, ¿y todavía no me conoces? Quien me ha visto a Mí ha visto al Padre. ¿Cómo dices: ‘Muéstranos al Padre’?

Reina-Valera 1909

Jesús le dice: ¿Tanto tiempo ha que estoy con vosotros, y no me has conocido, Felipe? El que me ha visto, ha visto al Padre; ¿cómo, pues, dices tú: Muéstranos el Padre?

Griego bizantino

Λέγει αὐτῷ ὁ Ἰησοῦς, Τοσοῦτον χρόνον μεθ’ ὑμῶν εἰμι, καὶ οὐκ ἔγνωκάς με, Φίλιππε; Ὁ ἑωρακὼς ἐμέ, ἑώρακεν τὸν πατέρα∙ καὶ πῶς σὺ λέγεις, Δεῖξον ἡμῖν τὸν πατέρα;

Griego romanizado

Legei autō ho Iēsous, Tosouton chronon meth’ hymōn eimi, kai ouk egnōkas me, Philippe? Ho heōrakōs eme, heōraken ton patera; kai pōs sy legeis, Deixon hēmin ton patera?

JUAN 14:10
LPHC

¿No crees que Yo estoy en el Padre y el Padre está en Mí? Las palabras que les digo no las digo por Mi propia cuenta. El Padre que permanece en Mí es quien realiza las obras.

Reina-Valera 1909

¿No crees que yo soy en el Padre, y el Padre en mí? Las palabras que yo os hablo, no las hablo de mí mismo: mas el Padre que está en mí, él hace las obras.

Griego bizantino

Οὐ πιστεύεις ὅτι ἐγὼ ἐν τῷ πατρί, καὶ ὁ πατὴρ ἐν ἐμοί ἐστιν; Τὰ ῥήματα ἃ ἐγὼ λαλῶ ὑμῖν, ἀπ’ ἐμαυτοῦ οὐ λαλῶ∙ ὁ δὲ πατὴρ ὁ ἐν ἐμοὶ μένων, αὐτὸς ποιεῖ τὰ ἔργα.

Griego romanizado

Ou pisteueis hoti egō en tō patri, kai ho patēr en emoi estin? Ta rhēmata ha egō lalō hymin, ap’ emautou ou lalō; ho de patēr ho en emoi menōn, autos poiei ta erga.

JUAN 14:11
LPHC

Créanme: Yo estoy en el Padre y el Padre está en Mí. Si no, créanme por las obras mismas.

Reina-Valera 1909

Creedme que yo soy en el Padre, y el Padre en mí: de otra manera, creedme por las mismas obras.

Griego bizantino

Πιστεύετέ μοι ὅτι ἐγὼ ἐν τῷ πατρί, καὶ ὁ πατὴρ ἐν ἐμοί∙ εἰ δὲ μή, διὰ τὰ ἔργα αὐτὰ πιστεύετέ μοι.

Griego romanizado

Pisteuete moi hoti egō en tō patri, kai ho patēr en emoi; ei de mē, dia ta erga auta pisteuete moi.

JUAN 14:12
LPHC

Les aseguro que es verdad: quien cree en Mí también hará las obras que Yo hago, y hará obras mayores, porque Yo voy a Mi Padre.

Reina-Valera 1909

De cierto, de cierto os digo: El que en mí cree, las obras que yo hago también él las hará; y mayores que éstas hará; porque yo voy al Padre.

Griego bizantino

Ἀμὴν ἀμὴν λέγω ὑμῖν, ὁ πιστεύων εἰς ἐμέ, τὰ ἔργα ἃ ἐγὼ ποιῶ κἀκεῖνος ποιήσει, καὶ μείζονα τούτων ποιήσει∙ ὅτι ἐγὼ πρὸς τὸν πατέρα μου πορεύομαι.

Griego romanizado

Amēn amēn legō hymin, ho pisteuōn eis eme, ta erga ha egō poiō kakeinos poiēsei, kai meizona toutōn poiēsei; hoti egō pros ton patera mou poreuomai.

JUAN 14:13
LPHC

Todo lo que pidan en Mi nombre lo haré, para que el Padre sea glorificado en el Hijo.

Reina-Valera 1909

Y todo lo que pidiereis al Padre en mi nombre, esto haré, para que el Padre sea glorificado en el Hijo.

Griego bizantino

Καὶ ὅ τι ἂν αἰτήσητε ἐν τῷ ὀνόματί μου, τοῦτο ποιήσω, ἵνα δοξασθῇ ὁ πατὴρ ἐν τῷ υἱῷ.

Griego romanizado

Kai ho ti an aitēsēte en tō onomati mou, touto poiēsō, hina doxasthē ho patēr en tō huiō.

JUAN 14:14
LPHC

Si me piden algo en Mi nombre, Yo lo haré.

Reina-Valera 1909

Si algo pidiereis en mi nombre, yo lo haré.

Griego bizantino

Ἐάν τι αἰτήσητέ με ἐν τῷ ὀνόματί μου, ἐγὼ ποιήσω.

Griego romanizado

Ean ti aitēsēte me en tō onomati mou, egō poiēsō.

JUAN 14:15
LPHC

Si me aman, guarden Mis mandamientos.

Reina-Valera 1909

Si me amáis, guardad mis mandamientos;

Griego bizantino

Ἐὰν ἀγαπᾶτέ με, τὰς ἐντολὰς τὰς ἐμὰς τηρήσατε.

Griego romanizado

Ean agapate me, tas entolas tas emas tērēsate.

JUAN 14:16
LPHC

Yo le pediré al Padre, y Él les dará otro Ayudador, para que permanezca con ustedes para siempre:

Reina-Valera 1909

Y yo rogaré al Padre, y os dará otro Consolador, para que esté con vosotros para siempre:

Griego bizantino

Καὶ ἐγὼ ἐρωτήσω τὸν πατέρα, καὶ ἄλλον παράκλητον δώσει ὑμῖν, ἵνα μένῃ μεθ’ ὑμῶν εἰς τὸν αἰῶνα,

Griego romanizado

Kai egō erōtēsō ton patera, kai allon paraklēton dōsei hymin, hina menē meth’ hymōn eis ton aiōna,

Nota: Paraklētos tiene un campo de sentido que incluye ayuda, defensa y consuelo. Ayudador conserva aquí esa amplitud; 14:26 identifica expresamente al Espíritu Santo.

JUAN 14:17
LPHC

el Espíritu de la Verdad. El mundo no puede recibirlo, porque no lo ve ni lo conoce. Pero ustedes lo conocen, porque permanece con ustedes y estará en ustedes.

Reina-Valera 1909

Al Espíritu de verdad, al cual el mundo no puede recibir, porque no le ve, ni le conoce: mas vosotros le conocéis; porque está con vosotros, y será en vosotros.

Griego bizantino

τὸ πνεῦμα τῆς ἀληθείας, ὃ ὁ κόσμος οὐ δύναται λαβεῖν, ὅτι οὐ θεωρεῖ αὐτό, οὐδὲ γινώσκει αὐτό. Ὑμεῖς δὲ γινώσκετε αὐτό, ὅτι παρ’ ὑμῖν μένει, καὶ ἐν ὑμῖν ἔσται.

Griego romanizado

to pneuma tēs alētheias, ho ho kosmos ou dynatai labein, hoti ou theōrei auto, oude ginōskei auto. Hymeis de ginōskete auto, hoti par’ hymin menei, kai en hymin estai.

JUAN 14:18
LPHC

No los dejaré huérfanos; vendré a ustedes.

Reina-Valera 1909

No os dejaré huérfanos: vendré á vosotros.

Griego bizantino

Οὐκ ἀφήσω ὑμᾶς ὀρφανούς∙ ἔρχομαι πρὸς ὑμᾶς.

Griego romanizado

Ouk aphēsō hymas orphanous; erchomai pros hymas.

JUAN 14:19
LPHC

Dentro de poco el mundo ya no me verá, pero ustedes sí me verán. Porque Yo vivo, también ustedes vivirán.

Reina-Valera 1909

Aun un poquito, y el mundo no me verá más; empero vosotros me veréis; porque yo vivo, y vosotros también viviréis.

Griego bizantino

Ἔτι μικρὸν καὶ ὁ κόσμος με οὐκέτι θεωρεῖ, ὑμεῖς δὲ θεωρεῖτέ με∙ ὅτι ἐγὼ ζῶ, καὶ ὑμεῖς ζήσεσθε.

Griego romanizado

Eti mikron kai ho kosmos me ouketi theōrei, hymeis de theōreite me; hoti egō zō, kai hymeis zēsesthe.

JUAN 14:20
LPHC

En aquel día sabrán que Yo estoy en Mi Padre, ustedes en Mí y Yo en ustedes.

Reina-Valera 1909

En aquel día vosotros conoceréis que yo estoy en mi Padre, y vosotros en mí, y yo en vosotros.

Griego bizantino

Ἐν ἐκείνῃ τῇ ἡμέρᾳ γνώσεσθε ὑμεῖς ὅτι ἐγὼ ἐν τῷ πατρί μου, καὶ ὑμεῖς ἐν ἐμοί, καὶ ἐγὼ ἐν ὑμῖν.

Griego romanizado

En ekeinē tē hēmera gnōsesthe hymeis hoti egō en tō patri mou, kai hymeis en emoi, kai egō en hymin.

JUAN 14:21
LPHC

Quien tiene Mis mandamientos y los guarda es quien me ama. Mi Padre amará a quien me ama, y Yo también lo amaré y me daré a conocer a él”.

Reina-Valera 1909

El que tiene mis mandamientos, y los guarda, aquél es el que me ama; y el que me ama, será amado de mi Padre, y yo le amaré, y me manifestaré á él.

Griego bizantino

Ὁ ἔχων τὰς ἐντολάς μου καὶ τηρῶν αὐτάς, ἐκεῖνός ἐστιν ὁ ἀγαπῶν με∙ ὁ δὲ ἀγαπῶν με, ἀγαπηθήσεται ὑπὸ τοῦ πατρός μου∙ καὶ ἐγὼ ἀγαπήσω αὐτόν, καὶ ἐμφανίσω αὐτῷ ἐμαυτόν.

Griego romanizado

Ho echōn tas entolas mou kai tērōn autas, ekeinos estin ho agapōn me; ho de agapōn me, agapēthēsetai hypo tou patros mou; kai egō agapēsō auton, kai emphanisō autō emauton.

JUAN 14:22
LPHC

Judas, no el Iscariote, le preguntó: “Señor, ¿qué ha pasado para que vayas a darte a conocer a nosotros y no al mundo?”.

Reina-Valera 1909

Dícele Judas, no el Iscariote: Señor, ¿qué hay porque te hayas de manifestar á nosotros, y no al mundo?

Griego bizantino

Λέγει αὐτῷ Ἰούδας, οὐχ ὁ Ἰσκαριώτης, Κύριε, καὶ τί γέγονεν ὅτι ἡμῖν μέλλεις ἐμφανίζειν σεαυτόν, καὶ οὐχὶ τῷ κόσμῳ;

Griego romanizado

Legei autō Ioudas, ouch ho Iskariōtēs, Kyrie, kai ti gegonen hoti hēmin melleis emphanizein seauton, kai ouchi tō kosmō?

JUAN 14:23
LPHC

Jesús respondió: “Si alguien me ama, guardará Mi palabra. Mi Padre lo amará, vendremos a él y haremos Nuestra morada con él.

Reina-Valera 1909

Respondió Jesús, y díjole: El que me ama, mi palabra guardará; y mi Padre le amará, y vendremos á él, y haremos con él morada.

Griego bizantino

Ἀπεκρίθη Ἰησοῦς καὶ εἶπεν αὐτῷ, Ἐάν τις ἀγαπᾷ με, τὸν λόγον μου τηρήσει, καὶ ὁ πατήρ μου ἀγαπήσει αὐτόν, καὶ πρὸς αὐτὸν ἐλευσόμεθα, καὶ μονὴν παρ’ αὐτῷ ποιήσομεν.

Griego romanizado

Apekrithē Iēsous kai eipen autō, Ean tis agapa me, ton logon mou tērēsei, kai ho patēr mou agapēsei auton, kai pros auton eleusometha, kai monēn par’ autō poiēsomen.

JUAN 14:24
LPHC

Quien no me ama no guarda Mis palabras. Y la palabra que ustedes oyen no es Mía, sino del Padre que me envió.

Reina-Valera 1909

El que no me ama, no guarda mis palabras: y la palabra que habéis oído, no es mía, sino del Padre que me envió.

Griego bizantino

Ὁ μὴ ἀγαπῶν με, τοὺς λόγους μου οὐ τηρεῖ∙ καὶ ὁ λόγος ὃν ἀκούετε οὐκ ἔστιν ἐμός, ἀλλὰ τοῦ πέμψαντός με πατρός.

Griego romanizado

Ho mē agapōn me, tous logous mou ou tērei; kai ho logos hon akouete ouk estin emos, alla tou pempsantos me patros.

JUAN 14:25
LPHC

Les he dicho estas cosas mientras permanezco con ustedes.

Reina-Valera 1909

Estas cosas os he hablado estando con vosotros.

Griego bizantino

Ταῦτα λελάληκα ὑμῖν παρ’ ὑμῖν μένων.

Griego romanizado

Tauta lelalēka hymin par’ hymin menōn.

JUAN 14:26
LPHC

Pero el Ayudador, el Espíritu Santo que el Padre enviará en Mi nombre, les enseñará todas las cosas y les recordará todo lo que les he dicho.

Reina-Valera 1909

Mas el Consolador, el Espíritu Santo, al cual el Padre enviará en mi nombre, él os enseñará todas las cosas, y os recordará todas las cosas que os he dicho.

Griego bizantino

Ὁ δὲ παράκλητος, τὸ πνεῦμα τὸ ἅγιον, ὃ πέμψει ὁ πατὴρ ἐν τῷ ὀνόματί μου, ἐκεῖνος ὑμᾶς διδάξει πάντα, καὶ ὑπομνήσει ὑμᾶς πάντα ἃ εἶπον ὑμῖν.

Griego romanizado

Ho de paraklētos, to pneuma to hagion, ho pempsei ho patēr en tō onomati mou, ekeinos hymas didaxei panta, kai hypomnēsei hymas panta ha eipon hymin.

JUAN 14:27
LPHC

Les dejo la paz; les doy Mi paz. No se la doy como la da el mundo. No se angustien ni tengan miedo.

Reina-Valera 1909

La paz os dejo, mi paz os doy: no como el mundo la da, yo os la doy. No se turbe vuestro corazón, ni tenga miedo.

Griego bizantino

Εἰρήνην ἀφίημι ὑμῖν, εἰρήνην τὴν ἐμὴν δίδωμι ὑμῖν∙ οὐ καθὼς ὁ κόσμος δίδωσιν, ἐγὼ δίδωμι ὑμῖν. Μὴ ταρασσέσθω ὑμῶν ἡ καρδία, μηδὲ δειλιάτω.

Griego romanizado

Eirēnēn aphiēmi hymin, eirēnēn tēn emēn didōmi hymin; ou kathōs ho kosmos didōsin, egō didōmi hymin. Mē tarassesthō hymōn hē kardia, mēde deiliatō.

JUAN 14:28
LPHC

Oyeron que les dije: ‘Me voy y volveré a ustedes’. Si me amaran, se alegrarían de que dije que voy al Padre, porque Mi Padre es mayor que Yo.

Reina-Valera 1909

Habéis oído cómo yo os he dicho: Voy, y vengo á vosotros. Si me amaseis, ciertamente os gozaríais, porque he dicho que voy al Padre: porque el Padre mayor es que yo.

Griego bizantino

Ἠκούσατε ὅτι ἐγὼ εἶπον ὑμῖν, Ὑπάγω καὶ ἔρχομαι πρὸς ὑμᾶς. Εἰ ἠγαπᾶτέ με, ἐχάρητε ἂν ὅτι εἶπον, Πορεύομαι πρὸς τὸν πατέρα∙ ὅτι ὁ πατήρ μου μείζων μού ἐστιν.

Griego romanizado

Ēkousate hoti egō eipon hymin, Hypagō kai erchomai pros hymas. Ei ēgapate me, echarēte an hoti eipon, Poreuomai pros ton patera; hoti ho patēr mou meizōn mou estin.

Nota: La afirmación Mi Padre es mayor que Yo se conserva sin alterarla. Se lee junto con el envío y regreso del Hijo y con 1:1, 10:30 y 17:5, no como negación de Su divinidad.

JUAN 14:29
LPHC

Se lo he dicho ahora, antes de que suceda, para que, cuando suceda, crean.

Reina-Valera 1909

Y ahora os lo he dicho antes que se haga; para que cuando se hiciere, creáis.

Griego bizantino

Καὶ νῦν εἴρηκα ὑμῖν πρὶν γενέσθαι∙ ἵνα, ὅταν γένηται, πιστεύσητε.

Griego romanizado

Kai nyn eirēka hymin prin genesthai; hina, hotan genētai, pisteusēte.

JUAN 14:30
LPHC

Ya no hablaré mucho más con ustedes, porque viene el gobernante de este mundo. Él no tiene ningún derecho sobre Mí.

Reina-Valera 1909

Ya no hablaré mucho con vosotros: porque viene el príncipe de este mundo; mas no tiene nada en mí.

Griego bizantino

Οὐκέτι πολλὰ λαλήσω μεθ’ ὑμῶν∙ ἔρχεται γὰρ ὁ τοῦ κόσμου ἄρχων, καὶ ἐν ἐμοὶ οὐκ ἔχει οὐδέν∙

Griego romanizado

Ouketi polla lalēsō meth’ hymōn; erchetai gar ho tou kosmou archōn, kai en emoi ouk echei ouden;

JUAN 14:31
LPHC

Pero el mundo tiene que saber que amo al Padre y que hago tal como Él me mandó. Levántense; vámonos de aquí”.

Reina-Valera 1909

Empero para que conozca el mundo que amo al Padre, y como el Padre me dió el mandamiento, así hago. Levantaos, vamos de aquí.

Griego bizantino

ἀλλ’ ἵνα γνῷ ὁ κόσμος ὅτι ἀγαπῶ τὸν πατέρα, καὶ καθὼς ἐνετείλατό μοι ὁ πατήρ, οὕτως ποιῶ. Ἐγείρεσθε, ἄγωμεν ἐντεῦθεν.

Griego romanizado

all’ hina gnō ho kosmos hoti agapō ton patera, kai kathōs eneteilato moi ho patēr, houtōs poiō. Egeiresthe, agōmen enteuthen.